Word biçim aracı

İki yol ne demek?

Sorunu bul ve hallet. Araç belgeyi baştan sona okur ve belgenin kendi biçim kalıbını çıkarır: paragrafların çoğu nasıl hizalanmış, hangi girintiyi kullanıyor, hangi satır aralığında. Sonra o kalıptan sapan yerleri bulur ve çoğunluğa çeker. Dışarıdan bir standart dayatmaz, çünkü belgeyle gelen kişi genellikle kendi düzeninin içinde nereyi ıskaladığını arıyor.

Kalıp okunurken girinti bir değer değil, bir derinlik sayılır. Alt bendin sol girintisi üst maddeden fazla olur; belge boyunca tutarlı kullanılan her derinlik kendi başına doğrudur ve araç ona dokunmaz. Aynı sebeple başlıklar gövdeyle değil, yalnızca aynı düzeydeki öbür başlıklarla karşılaştırılır: birinci düzey başlığın ikinciden farklı durması hiyerarşinin kendisidir.

Düzeltme tek turda bitmiyor. Çıktı yeniden taranıyor, kalıp yeniden ölçülüyor ve gerekirse yeniden düzeltiliyor; bu, değiştirilecek bir şey kalmayana kadar sürüyor. Kaç turda oturduğu ekranda yazıyor, oturmadıysa o da yazıyor.

Özelleştirmek istiyorum. Kalıbı korumak tam da istemediğiniz şeyse, biçimi siz söylersiniz: satır aralığı, hizalama, paragraf araları, madde formatı, giriş bölümü, taraflar, imza bloğu, alt bentler ve tablolar. Seçim yapmadığınız her başlık belgedeki hâliyle kalır.

Dilekçeyi de Word üzerinden inceliyor

Belge bir dilekçeyse UYAP aracındaki denetimin tamamı çalışır: künye hizası, bölüm başlıkları, noktalama, imza bloğu, e-imza ibaresi ve okunabilirlik ölçümleri. Kural motoru dosya biçimini bilmiyor, yalnızca belge modelini biliyor; bu yüzden aynı denetim iki biçimde de aynı sonucu veriyor.

Bir farkla: Word tarafında metne dokunan düzeltmeler uygulanmıyor. Künye ayracını sekmeye çevirmek ya da bloklar arasına boş satır eklemek, Word'de paragraf bölmek demek. Bunlar bulgu olarak gösteriliyor ve "elle düzeltilmeli" diye işaretleniyor; aynı belgeyi .udf olarak yüklerseniz düzeltiliyor.

Araç neye bakıyor?

• Biçim kalıbı. Hizalama, sol ve sağ girinti, ilk satır girintisi, satır aralığı, paragraf öncesi ve sonrası boşluk. Çoğunluktan sapan paragraflar.
• Kayan başlık. Aynı düzeydeki başlıkların çoğunluğundan ayrı düşen girinti, hizalama ve boşluk değerleri.
• Madde dizisi. Atlanan numara, iki kez kullanılmış numara ve üst maddesi bulunmayan alt madde. Numaralar metinde yazılı değil de Word'ün otomatik numaralandırmasından geliyorsa bu okuma yapılmaz ve araç bunu söyler.
• İç içe geçmiş numaralandırma. Word'de her numaralı liste bir tanıma bağlıdır ve yapıştırılan bölüm kendi tanımını da yanında getirir. Numaralar ilerlerken araya yeniden 1'den başlayan bir dizi giriyor, sonra eskisi kaldığı yerden devam ediyorsa araç koptuğu yerleri gösterir.
• Çapraz atıflar. "14.3 maddesi uyarınca" diyen bir cümle var ama belgede 14.3 yoksa bunu bulur. Kanun maddesi atıfları (TBK m. 27 gibi) sayıma girmez.
• Yapıştırma izi. Paragraf stilinin üzerine doğrudan yazılmış yazı tipi ve punto. Gözle görünmez; belgenin stilini değiştirdiğinizde ortaya çıkar, çünkü o bölümler değişmez.

Neden numaraları kendisi düzeltmiyor?

Bir maddenin numarasını değiştirmek, metinde ona atıf yapan her cümlenin de değişmesini gerektirir. İkisinden biri yanlış yapılırsa sözleşme, hiçbir uyarı vermeden başka bir şey söylemeye başlar.

Araç bu yüzden numaraya dokunmuyor. Kopukluğun nerede olduğunu gösteriyor; hangi maddenin kime bağlı olduğuna karar vermek metni okumayı gerektirir ve bu araç metni okumaz.

Belgeye ne oluyor?

Belge yeniden üretilmiyor. Word paketi açılıyor, yalnızca değiştirilmesi gereken biçim değerlerinin durduğu yerler değiştiriliyor ve paket aynen geri yazılıyor. Dokunulmayan her şey olduğu gibi kalıyor: izlenen değişiklikler, yorumlar, başlık ve altbilgiler, gömülü görseller, bilmediğimiz her uzantı.

Bunun pratik sonucu şu: hiçbir düzeltme uygulanmayan bir belge, çıkışta girdiyle bayt bayt aynı olur.

Henüz yapmadıkları

• Numaraları ve atıfları birlikte yeniden yazmak.
• Madde formatı, taraflar, imza ve tablo başlıklarını uygulamak.
• Otomatik numaralandırma kullanan belgelerde madde çözümlemesi. Öyle bir belgede numaralar metinde durmadığı için araç bunu söyler ve madde bulgularını göstermez.
• Word tarafında metne dokunan dilekçe düzeltmeleri.